Ile kosztuje adwokat w sprawie karnej?

W sprawie karnej nie ma jednej ceny, bo postępowanie dzieli się na etapy, a każdy ma osobną stawkę minimalną: dochodzenie 540 zł, śledztwo 900 zł, obrona przed sądem rejonowym w postępowaniu zwyczajnym 840 zł, a przed sądem okręgowym jako pierwszą instancją 1200 zł. Kancelaria wycenia etapy osobno, więc sprawa prowadzona od pierwszego przesłuchania do wyroku to suma kilku pozycji, a nie jedna kwota z cennika.

To jest główna różnica wobec sprawy cywilnej, w której stawkę wyznacza wartość przedmiotu sporu i zwykle da się ją policzyć z góry. W sprawie karnej nie wiesz na starcie, czy skończy się na dochodzeniu, czy dojdzie akt oskarżenia, ilu będzie świadków i czy będzie apelacja.

Sprawa karna przechodzi przez etapy, które są odrębnymi zleceniami. Najpierw postępowanie przygotowawcze prowadzone przez policję lub prokuraturę, czyli dochodzenie albo śledztwo. Potem, jeśli prokurator skieruje akt oskarżenia, postępowanie przed sądem pierwszej instancji. Na końcu ewentualna apelacja.

Adwokat, który przyjmuje sprawę na etapie przesłuchania, nie wie, czy sprawa w ogóle trafi do sądu. Dlatego uczciwa wycena wygląda tak: osobna kwota za obronę w postępowaniu przygotowawczym, osobna za pierwszą instancję, osobna za apelację. Oferta podająca jedną kwotę „za sprawę" wymaga dopytania, który z tych etapów obejmuje.

Stawki minimalne z rozporządzenia nie są cennikiem kancelarii. To punkt odniesienia, od którego sąd liczy rozliczenia kosztów między stronami i wynagrodzenie obrońcy z urzędu. Pełne zestawienie dla wszystkich rodzajów spraw zebraliśmy w poradniku stawki adwokackie.

O tym, czy Twoja sprawa toczy się w dochodzeniu czy w śledztwie, decyduje rodzaj czynu i to, kto prowadzi postępowanie. Śledztwo obejmuje sprawy poważniejsze i prowadzi je prokurator. Na wycenę ma to bezpośredni wpływ, bo różnica w stawce wynosi 360 zł.

Drugi próg to sąd. Sprawy o cięższe przestępstwa rozpoznaje w pierwszej instancji sąd okręgowy i tam stawka wyjściowa jest o 360 zł wyższa niż przed rejonowym.

Stawka minimalna opisuje jedną czynność, a nie nakład pracy. Realne honorarium kształtują rzeczy, o które warto zapytać wprost:

• Liczba terminów rozprawy. Sprawa z piętnastoma świadkami to kilkanaście stawiennictw, a nie jedno.
• Objętość akt. Sprawy gospodarcze i narkotykowe potrafią mieć kilkadziesiąt tomów, których lektura jest osobną pracą.
• Tymczasowe aresztowanie. Widzenia w areszcie, zażalenia na przedłużenie, wnioski o uchylenie: każda z tych czynności to dodatkowy czas.
• Opinie biegłych. Opiniowanie z zakresu medycyny, ruchu drogowego czy informatyki wydłuża postępowanie i wymaga ustosunkowania się do opinii.
• Pilność. Przyjęcie sprawy w dniu zatrzymania, z przyjazdem na komisariat poza godzinami pracy, jest rozliczane inaczej niż spokojne przejęcie akt.

Dwie oferty w tej samej kwocie mogą obejmować zupełnie inny zakres. Jedna samo stawiennictwo na rozprawach, druga również udział w czynnościach przygotowawczych i środki odwoławcze.

Jeżeli sprawę prowadzi prokurator, czyli jest to postępowanie z oskarżenia publicznego, oskarżony nie wnosi żadnej opłaty na start. Nie ma tu odpowiednika opłaty od pozwu, którą w sprawie cywilnej płaci się przy składaniu pisma. Koszty sądowe rozlicza się dopiero w wyroku.

Inaczej jest przy oskarżeniu prywatnym, czyli w sprawach takich jak zniesławienie, zniewaga czy naruszenie nietykalności cielesnej. Tu osoba wnosząca prywatny akt oskarżenia wpłaca do kasy sądu zryczałtowaną równowartość wydatków.

Ta kwota wynosi 1000 zł i obowiązuje od 1 lipca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 770). Wcześniej było to 300 zł na podstawie rozporządzenia z 2003 r., które zostało uchylone. Większość poradników dostępnych w sieci nadal podaje starą kwotę, więc sprawdzaj datę publikacji tego, co czytasz. Sąd może zwolnić oskarżyciela prywatnego z tej opłaty, jeśli wykaże, że nie jest w stanie jej ponieść.

Kto płaci koszty po wyroku

Przy wyroku skazującym koszty procesu ponosi skazany. Sąd zasądza je w wyroku i jest to odrębna pozycja od honorarium, które zapłaciłeś swojej kancelarii.

Przy uniewinnieniu lub umorzeniu postępowania w sprawie z oskarżenia publicznego koszty procesu ponosi Skarb Państwa. Koszty obrońcy z wyboru są częścią kosztów procesu, więc można domagać się ich zwrotu, ale z dwoma zastrzeżeniami. Po pierwsze, zwrot jest ograniczony stawkami z rozporządzenia, a nie kwotą z Twojej umowy, więc jeśli zapłaciłeś kancelarii więcej, różnicy nie odzyskasz. Po drugie, trzeba te koszty udokumentować umową i dowodem zapłaty.

Zasady rozliczeń między stronami opisaliśmy szerzej w poradniku koszty zastępstwa procesowego.

Oskarżony, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, może wnioskować o obrońcę z urzędu. Wniosek składa się w sądzie wraz z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach.

Są też sytuacje, w których obrońca jest obowiązkowy niezależnie od Twoich dochodów, na przykład gdy oskarżony nie ukończył 18 lat albo gdy sprawa o zbrodnię toczy się przed sądem okręgowym. Wtedy sąd wyznacza obrońcę z urzędu, jeśli nie masz obrońcy z wyboru. Procedurę opisaliśmy w poradniku adwokat z urzędu.

Obrońca z urzędu nie zawsze oznacza, że nie zapłacisz nic. Przy wyroku skazującym sąd może obciążyć skazanego kosztami nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

• Który etap obejmuje podana kwota: postępowanie przygotowawcze, pierwsza instancja, czy jedno i drugie?
• Czy w cenie są wszystkie terminy rozprawy, czy każdy jest rozliczany osobno?
• Czy zapoznanie się z aktami jest wliczone, czy wyceniane po ich przejrzeniu?
• Czy apelacja to odrębne zlecenie i na jakich warunkach?
• Kto stawi się na rozprawie, jeśli adwokat prowadzący sprawę będzie miał kolizję terminów?
• Jak rozliczane są dojazdy do sądu lub aresztu w innym mieście?

Odpowiedzi na te pytania różnicują oferty bardziej niż sama kwota. Jeżeli szukasz kancelarii, zacznij od listy adwokatów od prawa karnego albo od swojego miasta: Warszawa, Kraków, Katowice.

Stawki minimalne pochodzą z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, w brzmieniu tekstu jednolitego ogłoszonego 25 lutego 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 215). Zryczałtowana równowartość wydatków w sprawach z oskarżenia prywatnego pochodzi z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 10 czerwca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 770), które weszło w życie 1 lipca 2025 r. i uchyliło rozporządzenie z 28 maja 2003 r.

Zasady ponoszenia kosztów procesu karnego, obrony z urzędu i obrony obowiązkowej wynikają z Kodeksu postępowania karnego. Ten poradnik jest opracowaniem redakcyjnym i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan na 1 listopada 2026 r.